Bloemen bloeien waar ze ruimte krijgen, dieren en mensen ook

Is maagtorsie te voorkomen?

Onlangs vroeg ik mij af waarom we nooit wat horen over wolven met een gekantelde maag en ging eens even op onderzoek uit. Maagdilatatie (maaguitzetting) en/ of maagtorsie (maagdraaiing) zijn namelijk aandoeningen die helaas vrij regelmatig in de gezelschapsdierenpraktijk voorkomen. Vooral grote honden en zeker specifieke rassen als de Duitse dog, Sint Bernard, Weimaraner, Ierse Setter, Dobermann, Duitse herder, Berner Sennenhond en de Rottweiler, lopen meer risico. Daarnaast zijn er natuurlijk nog tal van kruisingen van grote rassen die ditzelfde probleem hebben. De diepe borstkas die deze rassen hebben, draagt namelijk bij aan een makkelijkere kans op draaiing. Naast de erfelijke factor die mede bepaald is door onze rasstandaard, zorgt gasvorming in de maag, vaak veroorzaakt door activiteit na de maaltijd, ook voor een vergrote kans op kanteling van de maag.

Even rust: het parasympatische zenuwstelsel aan het werk

Dit laatste is vrij logisch: Ik heb nooit een wolf na een heftige jacht en een heerlijk maaltje als resultaat een sprintje zien trekken. Een maaltijd wordt in de natuur gevolgd door een moment van rust. Er wordt een aantal uren lekker uitgebuikt en het lichaam krijgt daarmee de kans om de opgenomen voeding te verteren. Het parasympatische zenuwstelsel gaat daarbij aan het werk. Deze kan nou eenmaal niet goed werken wanneer het lijf in actie is, daarvoor is het sympatische zenuwstelsel weer nodig. Verteren en activiteit gaan dus niet samen. Zolang het dier beweegt, zal de voeding in de maag blijven zitten. Pas als het moment van rust gevonden is, kan het lijf aan de gang met de verwerking. 

Toch zat het me niet lekker. Waarom komt de kanteling bij onze honden dan zo vaak voor? Niet iedereen laat zijn hond direct na het eten uit toch? Zou er nog een andere bijdrage kunnen zijn aan het ontstaan van een draaiing? Na veel zoekwerk stuitte ik op een klein onderzoekje van een Amerikaanse dierenarts wat mij aan het denken zette. Hij had een enquete afgenomen bij willekeurige hondeneigenaren waarbij onder andere werd gevraagd naar het ras van de hond, de voeding, de eetgewoonten van het dier en of het dier weleens een maagdraaiing of maagzwelling had gehad. Uit het honderzoekje kwam naar voren dat honden die fabrieksmatig geproduceerde voeding eten zo'n vijf keer grotere kans hebben op een maagdilatatie dan honden die rauwe, ofwel oervoeding kregen! Waarom zou dat zo zijn, en zou MDV (Maag Dilatatie Volvolus) ofwel een maagkanteling dan te voorkomen zijn??

Welke rol speelt het maagdarmsysteem bij MDV?

Als je kijkt naar het maagdarmsysteem van de hond die nog voor 99 % identiek is aan die van de wolf, komt het antwoord eigenlijk al naar voren:
Het maagdarmsysteem van de hond is ideaal voor het verteren van vlees en botten. Het begint al bij de tanden die gemaakt zijn om een prooidier te verscheuren, niet om te kauwen, dat kan een hond door de vorm van zijn tanden niet. Er komen dus grote stukken vlees vol met bacteriën van prooidier en omgeving in de maag terecht. In de maag heerst een heel zuur milieu. Deze zuurgraad is afkomstig van maagzuur. Maagzuur is nodig om de rauwe botten en het vlees dat een wolf/ hond van nature eet te kunnen verteren. Het zuur is ook van belang om de bacterien die de hond binnenkrijgt grotendeels te doden.
Om deze grote hoeveelheden vlees en bot te kunnen vermalen en doorsluizen naar het darmstelsel waar het verder verwerkt en opgenomen wordt door het lichaam, is een hele sterke maagspier nodig. En daar schuilt het probleem:

Het effect van kant en klare voeding

Wanneer honden fabrieksmatig geproduceerde voeding krijgen, brokken, is er weinig spierkracht nodig om tot vertering te komen. Er zijn verschillende soorten brokken: geperst, geëxtrudeerd en gevriesdroogd. De geëxtrudeerde blijven lange tijd in brokvorm in de maag aanwezig en zetten uit. Dit op zich levert al een vergrote kans op maagdilatatie wanneer de hond (te) veel gegeten heeft. De brokken kunnen dan gaan drijven in de maag en maken de maag topzwaar. Activiteit kan dan al snel leiden tot kanteling.
De nieuwe geperste en nog recenter ontwikkelde gevriesdroogde brokken, vallen uit elkaar en vormen al snel een soort papje in de maag. Dit geeft in vergelijking met de geëxtrudeerde brokken technisch gezien een al wat minder grote kans op maagdilatatie en torsie.

Tenslotte bestaat er ook al een hele tijd KVV, ofwel Kant en Klare Versvoeding. Deze voeding komt al een heel stuk dichter bij de natuurlijke voeding van de hond en voorkomt daarmee heel veel kwalen. Helaas hoeft de spier van de maag net als bij de brokkenvoeding bij deze voeding echter ook niet heel erg hard te werken, want KVV bestaat uit een combinatie van vermalen rauwe voedingsstoffen. Hoewel KVV dus al een hele grote verbetering betekent ten opzichte van brokken, heeft het helaas dus ook nog wel nadelen, waarvan de deze er 1 is. Bedenk je eens wat voor een luizenleventje jouw maag zou hebben als je elke dag puree eet! De kans is groot dat je maagklachten krijgt wanneer je dan ineens weer een flink stuk vlees of een berg groente eet, doordat je maagspier moeite heeft om ineens zo hard te moeten werken. Met onze kant en klare hapjes maken we de maagspier van onze honden dus ook zwak. Maar wat is het effect daarvan dan?

Gasvorming

Gasvorming treedt op wanneer de darmflora verstoord is. Bij brokken ontstaat dit al snel, omdat de vele granen in onze brokken geen natuurlijke voedingsbron zijn voor honden. Daarnaast zijn brokken door verhitting en andere manieren van samenstellen vrij van de natuurlijke prooidierbacteriën. Hoewel het maagzuur het grootste deel van de bacteriën doodt, hebben ook onze carnivoren nog wel wat bacterieflora nodig om hun voeding goed te kunnen verteren. Hier ontbreekt het dus aan. Daarnaast kan lucht inslikken, dus schrokkerig eten, ook een rol spelen in het optreden van gasvorming. Dit laatste kan bij wolven natuurlijk net zo goed voorkomen als bij onze huishond, misschien nog wel erger omdat wolven zo snel mogelijk zo veel mogelijk willen eten om niet hun zuurverdiende hapje kwijt te raken aan een andere aaseter. 

Wanneer gasvorming optreedt, kan de sterke maagspier van een wolf ervoor zorgen dat het gas naar de darmen wordt geleid. Een zwakke spier kan dit niet, die heeft onvoldoende kracht hiervoor. Een schrokkerige hond die brokken eet loopt door de opsomming van factoren dus een veel grotere kans op een dilatatie en draaiing dan een wolf die schrokt.

Maagtraining!

Hoe maak je de maagspier dan sterk? Training! Net als onze spieren moeten ook de spieren van onze hond getraind worden om in optimale conditie te blijven. En niet alleen de uitwendige spieren, ook de inwendige spieren dus! Om dit voor elkaar te krijgen is een oerdieet optimaal. RAUWE (gekookte of gebakken vleesbotten gaan splinteren en kunnen tot grote problemen leiden!) botten van kleine tot middelgrote prooidieren als kip of lam maken de maagspier sterk. Hiervoor moet de hond wel oefenen, jij loopt immers ook niet vanuit het niets meteen een marathon, dan heb je kans op blessures. De omzetting naar rauwe voeding hoeft geen problemen te leveren, maar doe het wel in overleg met een dierenarts die ervoor open staat of lees je goed in in de literatuur zodat je niet voor verassingen komt te staan. 

Fruit?

Wil je je hond heel graag fruit geven, doe dit dan nooit tegelijk met andere (eiwitrijke) voeding. Fruit fermenteert op een andere manier en sneller. Het gaat gisten en er ontstaat gas in de maag. Samen met een eiwitrijke voeding vergroot je daarmee dus de kans op een maagdilatatie en torsie. 

Rust

Zoals eerder vermeld is het natuurlijk gedrag om na een maaltijd te rusten zodat het lichaam de kans krijgt de voeding te verwerken. Vaak wordt er aangeraden om honden twee of drie maal per dag een kleine maaltijd te geven. Met brokken en zeker met brokken die uit kunnen zetten, is dit een advies wat zeker ter harte moet worden genomen. Kijk je echter naar een dier dat natuurlijk gevoerd wordt, dan is het juist handig als het dier maar 1 keer per dag eten krijgt. De hond heeft dan een voldaan gevoel en zal uit zichzelf ervoor kiezen om zijn rustperiode in te bouwen waardoor het lichaam kan gaan verteren. Een brokkengevoerde hond die maar een klein maaltje heeft gehad, zal deze verzadiging minder voelen en weer eerder behoefte krijgen aan actie, terwijl zijn voeding nog niet helemaal verteerd is. Probeer dit dus daar waar mogelijk zoveel mogelijk te voorkomen en ga zeker nooit met je hond aan het werk na het eten!

Spoed

En tenslotte: Vermoed je een maagdilatatie of een maagkanteling, is je hond erg onrustig na het eten, probeert hij te braken zonder dat er wat uit komt, is z'n tandvlees bleek of is je hond erg aan het speekselen? Bel zo spoedig mogelijk een spoedarts bij je in de buurt en aarzel niet. Maagdilatatie en maagtorsie zijn ernstige aandoeningen waaraan je dier kan overlijden en onmiddelijke actie is nodig om dit te voorkomen.

Gastropexie?

Bij honden bij wie maagtorsie vaker voorkomt kan er voor gekozen worden om de maag vast te zetten aan de ribwand (gastropexie). Hoewel dit wel een draaiing voorkomt, is de oorzaak hiermee natuurlijk niet weggenomen en maagdilatatie kan ook nog steeds optreden. Daarnaast heeft de beweeglijkheid van de maag een functie, die door het vastzetten niet meer mogelijk is. Probeer dus altijd eerst wat aan de oorzaak van het probleem te doen. In dit geval, probeer je hond zo dicht mogelijk bij een natuurlijke werking van zijn maagdarmstelsel te krijgen middels oervoeding en voorkom daarmee zoveel mogelijk problemen! 

Allergie!

Chocolade

wie lust het niet!?

Maagtorsie!

Insuline resistentie

Insuline resistentie komt vaker voor dan je denkt

Blog